كه چنين است و ايشان مأمور نيستند كه آنچه بايد بكنند و عرضه ندارند ، بهتر اين است كه ما چندى در همين باغ توقف كرده و خرج اخراجات به طريق ايام پيش به مصرف رسانيده ، تا اينكه بعد چه شود . بساناويچ را مأمور كردند كه پيشخدمتان پادشاهى ، و اسباب ميز و اساسى كه اين چند روز به رسم ضيافت آورده بودند ، از آنجا جواب گفته ، روانهء شهر نمايند ، و خود به نحويكه اخراجات ميداده در كار باشد . بساناويچ ، به نحو حكم صاحبى ايلچى پيشخدمتان سركارى و اساس ميز پادشاهى را موقوف داشته ، خود اساسى فراهم و متوجهء دادن اخراجات شده ، و جواب پيغام نايب وزير را به نحويكه مذكور شد و صاحبى ايلچى فرمودند داد ، و صاحبى ايلچى در همان باغ توقف فرمودند « 1 » . روزها گاهى به سير و تماشا و گردش در آنجا ، و گاهى به سرپرستى و ملاحظهء اسبان ، و گاهى به صحبت كتاب و اكثر اوقات به استراحت مشغول بودند . يوم جمعه سيم شهر جمادى الاول ، لغايت يوم پنجشنبه چهاردهم شهر جمادى الثانى 1230 : كه چهل و يك يوم بوده باشد ، در همين باغ ساروسكوسلو توقف بود . و روزها اوقات صاحبى ايلچى بعد از آمدن گراف اژروسكى و معاوضهء سالدات كشيك‌چى و سپردن سياهه ، گاهى صرف سوارى و گردش صحرا و خارج اين باغ ، و مكان‌هائى كه در آن حوالى مىبود ، و گاهى گردش همين باغ و ملاحظهء عمارات و تماشاگاه‌ها و رودخانه‌ها و آبهاى جارى و دريا و پل‌ها و ساير مكان‌هائى كه در اين باغ واقع است ، و تفصيل آن‌ها در روز اول ورود قلمى شده ، و گاهى در منزل به صحبت كتاب و استراحت و صرف غذا مصروف ميشد . اموراتى كه در اين بين واقع گرديد . اين است كه اكثر اوقات استعداد ناپليان ورود او به پاريس و تصرف كردن بعضى ولايات و از اين مقوله سخنان ، هرروزه بيان ميشد . در اين شب‌ها ، شبى به اصرار سر گوراوزلى ، صاحبى ايلچى به‌جهت ديدن شهر پتربورغ و بازديد او به لباس تبديل سوار گاريت گرديده ، بهمراهى دو نفر خاطرجمعان روانهء شهر شدند و به خانهء سر گوراوزلى رفته در آنجا خلوت كرده ، ساعتى يكديگر را ملاقات ، و بعد سوار گرديده معاودت به منزل فرمودند . روزى ديگر فرامين شاهنشاهى و ارقام نواب اشرف و نوشتجات و امناى دولت عليه را كه به جهت سرگوراوزلى و ايلچى بزرگ انگريز كه در دولت روس مقيم است ، همراه داشتند ، به جهت او فرستادند . روزى ديگر فرايمن شاهنشاهى ، و ارقام نواب اشرف و نوشتجات همگى امناى دولت عليه را [ كه ] به‌جهت صاحبى ايلچى از ايران آورده ، به پتربورغ برده بودند ، از آنجا ارسال خدمت صاحبى ايلچى داشتند . صاحبى ايلچى را از زيارت و ملاحظهء آنها كمال سرور و خوشوقتى حاصل شد . در اين روزها اكثر نوشتجات رقعه‌گونه ، از جانب سر گوراوزلى به صاحبى ايلچى

--> ( 1 ) - متن : فرموده